5 Yorum

Düşündüren cümleler – IV

Yine önce kısa bir açıklama: Bir süre önce büyük tantana ile başladığım ve “Düşünülesi Cümleler” adını verdiğim kısa ve öz laflardan oluşan yazılar dizisinin adı yukarıda da gördüğünüz gibi değişmiş bulunuyor. Bundan sonra “Düşündüren Cümleler” kategorisinin altında yayınlanacaklar. İlk yazımda da belirtmiştim zaten, “Düşünülesi Cümleler” başlığı baştan beri içime pek sinmemişti, ne tam bir ifadeydi, ne de doğru düzgün bir kullanım şekli. O zamanlarda da aklıma gelen “Düşündüren Cümleler” başlığının fazla iddialı, didaktik ve hatta karamsar bir tonlaması olduğunu düşünmüştüm, ama aradan geçen süre içerisinde gördüm ki bu cümleleri çok daha iyi yansıtan bir başlık olacak.

O yüzden, bundan böyle yaşasın “Düşündüren Cümleler“!

Bir süredir Remzi Yayınevi’nden çıkan ve Barbara Goldsmith‘in yazdığı Madame Curie biyografisini okuyorum, aslında hem bir biyografi hem de yazarın Curie’nin bilimsel ve toplumsal kişiliğini ele aldığı bir “değerlendirme” kitabı bu. Kitabın başlarında geçen bir söz dikkatimi çekti. Curie’ye ait olduğu belirtilen bu söz şöyle:

“Bir yaşam düşü oluşturmak ve bir düşü gerçekleştirmek önemlidir!”

Madame Curie (Obsessive Genius) by Barbara GoldsmithSöz güzeldi güzel olmasına ama sanki biraz eksik olduğunu ya da tam olarak benim anladığım (ya da anlamak istediğim) şeyi anlatmadığını (ya da anlatamadığını) düşündüm. Ayrıca, cümlenin birinci yarısıyla ikinci yarısı arasında belirgin bir kopukluk olduğu belliydi.

Bu yüzden üşenmedim, kitabın İngilizce orijnal baskısından bakmaya karar verdim. Muhtemelen orada benim de aklımdan geçenleri tamamıyla ifade eden cümlenin gerçek halini görebilecektim aklımca. Kitabın İngilizce baskısında söz şu şekilde geçiyordu:


“It is important to make a dream of life and of a dream reality.”

Haydee, bu benim beklediğim anlamda da değildi tam olarak. Bambaşka bir cümleydi. Çevirene hak verdim, zira bu sözü çevirmek gerçekten zor iş olsa gerekti. Türkçe’ye çeviren çevirmen bir tercih kullanmış ve belki de en basit ve en anlaşılır haliyle çevirmişti Türkçe’ye.

Ama gerçekten bu cümle Türkçe baskısındaki anlamına mı geliyor sizce? Ne dersiniz? Yorumlarınız memnuniyetle karşılanacak, her zaman olduğu gibi.

5 comments on “Düşündüren cümleler – IV

  1. Merhabalar;

    İngilizcem gerçekten iyi değildir ama dediğiniz gibi çeviri çok garip durmuş. Hatta ben çevirecek olsaydım;

    “It is important to make a dream of life and of a dream reality.”

    1-)Hayatının ve hakikatin hayalini kurmak önemlidir.

    ya da (yorumlu)

    2-) Gerçeğin düşünde hayatının hayalini kurmak önemlidir.

    Kısaca cümlenin ana fikri:

    Gerçeği de unutmadan hayatını adayacak bir hayali olmalı insanın.

  2. “Yaşamdan bir rüya ve bir rüyadan gerçeklik oluşturmak önemlidir.” diye çevirirdim.

    Bence çevirmen gayet güzel çevirmiş.

  3. Çeviriyi düşünürken cümlenin yapısını tam kavrayamadığımı fark ettim.

    “It is important to make a dream of life and of a dream reality.”

    İlk okuduğumda bana öyle gelmişti ki yukarıdaki cümle şu iki cümlenin birleşimi:

    1) It is important to make a dream of life.
    2) It is important to make a dream of dream reality.

    Çevirmenin ve Luke Skywalker’ın çevirisi gibi çevirmek içinse şu iki cümlenin birleşimi olduğunu düşünmek gerekiyor sanırım:

    a) It is important to make a dream of life.
    b) It is important to make of a dream reality.

    Bu ikisinden hangisinin doğru olduğunu bilecek kadar yetkin değilim İngilizce dil bilgisi hakkında. İkisi de olanaklı gözüküyor düşününce. Bunu tartışma konusu olarak ortaya atıp bir iki not düşeyim.

    1-2’nin birleşimini çevirirken “dream reality” kavramına bir karşılık bulmamız gerekiyor. Bu da pek kolay değilmiş gibi geldi bana.

    a-b’nin birleşimini çevirirkense “reality” “make of (a dream)” eyleminin çıktısı oluyor gibi. Çevirmen de böyle düşünmüş olacak. Yine de kişisel zevkim “bir düşü gerçekleştirmek” demek yerine “düşlerimizi gerçeğe yansıtabilmek/dönüştürmek” gibi bir şey kullanılsa daha güzel olabilir diyor.

    Sözün ana düşüncesi hakkında efkar’a katılmıyorum. İki türlü düşününce de gerçeği unutmamakla ilgili bir vurgu varmış gibi gelmiyor. “Yaşamı kurmaya başlarken büyük bir düşün peşine düşmek ve zaman içinde bu düşleri gerçekleştirebilmek önemlidir.” demek istemiş bene Madam Curie. (Böylesi işime geliyor da olabilir tabi. :))

    • Son cümleye aynen katılıyorum. Benim tanıdığım Marie Curie ancak onu demek istemiş olabilir :)

      Hem zaten merhumenin de İngilizcesi öyle aman aman değildi pek…

      • Yorumu görünce yine baktım da o cümle biraz hatalı olmuş gibi. Dil bilgisi bakımından iyileştirip son hali şöyle olsun istedim tekrar düşününce:

        “Önemli olan, yaşamımızı kurmaya başlarken büyük düşlerin peşine düşmek ve yaşadıkça bu düşleri gerçekleştirebilmektir.”

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: