Gözleme dayalı araştırmalar

Asansör kullanımında ortak yarar için sosyal baskının kullanımı üzerine bilimsel (!) bir öneri

Bundan bir süre önce kaleme aldığım ve bazı asansör düğmelerinin halkımızı kandırmaya yönelik basit birer hileden ibaret olduğunu kanıtlayan yazımın toplumda neredeyse infiale varan tepkilere yol açması, benim için de iyi bir ders oldu: “Araştırmacı bilimsel gazetecilik” adını verdiğim ve şüphesiz ki kendi buluşum olan bu tarzda bundan sonra da yazarken, sadece toplumun hazır olduğu […]

İlaç isimlerindeki bu x ve z bolluğu ne iş acaba?

British Medicine Journal isimli (hakemli) bilimsel dergide 15 Aralık 2010 tarihinde yayınlanan bir makale, son yıllarda ilaç isimlerinde x ve z harflerinin yoğun olarak kullanılmasına dikkat çekiyordu. (Bu arada bu dergi, bütün makalelerini basılı olarak yayınlamadan önce internete koyan türünün tek örneği olduğu için dergi sayı-numarası-tarihi falan vermedim, basitçe Aralık’ın son sayısı diyebiliriz.) Makalenin yazarı […]

Köpeklerin telepati yeteneği üzerine yaratıcı bir deney

1920’li yılların ortalarında yapılan bir deneyde, köpek ile  insan arasında telepati yoluyla iletişim kurulmasının mümkün olup olmadığı araştırılmış. Bu fotoğraf işte o deneye ait: Bu deneyi gerçekleştiren kişi, Karl Krall isminde, böyle garip deneylere oldukça yoğun ilgi duyan zengin bir elmas tüccarıymış (Kendisi bu resimde en sağda köpekten çıkan “düşünsel radyasyon akımlarını” ölçmeye çalışırken görülüyor.) Yine […]

Hafıza hakkındaki tüm bildiklerimizi işte bu beyinden öğrendik!

İşte tam olarak resimde görülen bu beyinden (canlandırma değildir): Bundan uzun yıllar önce bir beyin cerrahı, epilepsiden muzdarip Henry Molaison’un (ki kendisi tıp literatüründe daha ziyade meşhur “Hasta H.M.” olarak bilinir) kafatasını kesip beynini ameliyat etmeye başladığında, modern zamanların en ünlü beyin araştırmalarından birini başlattığını elbette ki bilmiyordu. Öğrendiği herhangi bir şeyi birkaç dakikadan fazla hafızasında […]

Zihnimizi nasıl yanıltıyorlar?

Scientific American‘ın web sitesinde rastladığım bu muhteşem video, becerikli bir sokak sihirbazı ile iki nöroloji uzmanının bir olup, illüzyonun bizim dikkatimizi nasıl yönlendirdiğini ve kafamızı karıştırdığını çok güzel ve eğlenceli bir şekilde anlatıyor. Videoda el çabukluğunun illüzyonun nasıl gerçekten de en önemli parçası olduğunu, aslında “el çabukluğunun” kendisinin ayrı bir dikkat dağıtma terimi olduğunu ve […]

Bir TV reklamı ne kadar az ilgi çekiciyse, o kadar çok mu etkili?

Son yayınlanan bilimsel bir araştırmanın sonuçları her ne kadar başlıkta özetlediğim gibi görünse de, ben de açıkçası bu sonuçları biraz abartılı buldum. Araştırma şöyle diyor: Bugüne kadar yaratıcılık içeren televizyon reklamlarının sadece bilgi ileten reklamlara kıyasla daha etkili olduğunu  gösteren pek çok araştırma yapıldı. Bu durumun ise, yaratıcı reklamların izleyicilerin ilgilerini daha çok çekmelerinden kaynaklandığı varsayılıyordu. […]

Güçlü sosyal bağlara sahip kişiler daha uzun yaşıyorlar.

Bu herkesin bildiği ve aslında çok bariz olan şeyi neden oraya kocaman başlık olarak koydun diye soracak olursanız, size iki cevabım var: – Birincisi bunu destekleyen çok iyi ve detaylı yapılmış bir çalışma daha yeni PLoS Medicine‘da yayınlandı da ondan. Linkini verdim gitti bile… Ama az sonra daha da uzun söz edeceğim, merak etmeyin. PLoS […]

“Ne oldum değil, nereye gidiyorum” ya da Marc Hauser olayı ne anlama gelebilir?

ABD’de ve diğer gelişmiş ülkelerde son günlerde bilim dünyası bir skandalla çalkalanıyor, herkes bu konuyu konuşup bundan sonraki gelişmeleri heyecanla bekliyor, şu ana kadar öğrendiklerinden sonuçlar çıkarmaya uğraşıyor. Konu genel hatlarıyla, Harvard Üniversitesi‘nde çalışan ünlü ve medyatik profesör Marc Hauser‘in bazı bilimsel çalışmalarında bilim etiğine aykırı davrandığı yönündeki iddialardan kaynaklanıyor. Aralarında The New York Times, […]